پروتکل های IMAP، POP3 و SMTP، چند پروتکل مخصوص از نوع TCP/IP میباشند که برای ارسال و دریافت ایمیل کاربرد دارند.
پروتکل SMTP چیست؟

پروتکل SMTP، یک پروتکل پرکاربرد TCP برای ارسال ایمیل میباشد. پروتکل SMTP معمولا توسط کاربران برای ارسال ایمیل به سرور و یا برای ارسال ایمیل بین چند سرور استفاده میشود.
دو نوع سرور SMTP وجود دارد که به آنها انتقال دهنده و دریافت کننده میگوئیم. انتقال دهنده ها، ایمیل ها را از طریق کاربران گرفته و به دریافت کنندگان ارسال میکنند. دریافت کننده ها، بعد از تایید دریافت ایمیل از انتقال دهنده ها، آنها را به mailbox در سرور انتقال میدهند.
پروتکل SMTP چگونه کار میکند؟
- کلاینت SMTP به سرور SMTP متصل میشود.
- ایمیل از طریق آن اتصال، منتقل میشود.
- اتصال میان کلاینت و سرور پس از انتقال ایمیل قطع میشود.
کاربر
کلاینت SMTP از طریق دستورات مربوط به این پروتکل (دستوراتی مانند؛ HELLO, MIAL FROM و EHLO) برای ارسال پیام به سرور SMTP استفاده میکند. سرور SMTP نیز با استفاده از کدهای عددی مانند 220، 250 و 354 به این پیام ها پاسخ میدهد.
در سرویس های مختلف امروزی، از SMTP برای ارسال و دریافت و ایمیل استفاده میشود. برای مثال استفاده از پروتکل SMTP در WordPress، یکی از پرطرفدارترین و بروزترین روش ها برای کاربران وردپرس در ارسال ایمیل های سایت خود میباشد.
فواید استفاده از پروتکل SMTP
- پروتکل SMTP قبل از ارسال پیام، از قابلیت ارسال آن اطمینان حاصل میکند.
- اگر ارسال یک پیام موفقیت آمیز نباشد، پروتکل SMTP سعی میکند با ارسال مجدد پیام از انتقال آن به صورت درست مطمئن شود.
- استفاده از پروتکل SMTP آسان است.
- در صورتی که ارسال پیام موفقیت آمیز نباشد، SMTP دلیل ارسال نشدن آن را ارائه میدهد.
مشکلات استفاده از پروتکل SMTP
- فایروالها معمولاً پورتهای مورد استفاده SMTP را مسدود میکنند.
- امنیتی که SMTP بهصورت پیشفرض فراهم میکند کافی نیست.
- سرورهای SMTP ایمیلهایی را که طولشان از یک حد مشخص بیشتر باشد رد میکنند.
- محدودیتهای مربوط به سرور.
پروتکل IMAP چیست؟

Internet Message Access Protocol یا همان IMAP پروتکلی برای دریافت ایمیل از سرور است. چون IMAP اجازه میدهد همزمان از چند مکان مختلف به ایمیلها دسترسی داشته باشید، پس از تحویل ایمیل، آن را روی سرور نگه میدارد. همچنین تا زمانی که گیرنده ایمیل را باز نکند، کل ایمیل را بهطور کامل دانلود نمیکند.
در حال حاضر نسخه چهارم IMAP استفاده میشود و یکی از پرکاربردترین پروتکلها برای دریافت ایمیل است.
پروتکل IMAP چگونه کار میکند؟
در IMAP، کلاینت به سرور متصل میشود، پیامهای جدید را بررسی میکند و آنها را بهصورت فایلهای موقت در کش ذخیره میکند. در ابتدا فقط تاریخ، فرستنده و موضوع از سرور دانلود میشود و محتوای کامل ایمیل زمانی دانلود میشود که پیام را باز کنید.
هر زمان که ایمیلی ویرایش شود، حذف شود یا وضعیت آن از خواندهنشده به خواندهشده تغییر کند، این تغییرات روی سرور هم اعمال میشود. این کار باعث میشود وضعیت ایمیلها روی چند دستگاه به شکل لحظهای همگامسازی شود.
فواید استفاده از پروتکل IMAP
- چون ایمیلها روی سرور ذخیره میشوند، خرابی سیستم محلی مشکل جدی ایجاد نمیکند.
- امکان دسترسی همزمان از چند دستگاه وجود دارد.
- از جستجوی ایمیل پشتیبانی میکند.
- مصرف فضای ذخیرهسازی محلی کم است.
مشکلات استفاده از پروتکل IMAP
- پروتکل IMAP، نسبت به POP3 کمی کندتر است، چون با هر ارسال یا دریافت، پوشهها همگامسازی میشوند.
- بدون اتصال فعال اینترنت عملاً کارایی ندارد.
- اگر زیاد از ایمیل استفاده کنید، به فضای Mailbox بیشتری نیاز دارید که ممکن است هزینهبر باشد.
پروتکل POP3 چیست؟

Post Office Protocol روشی سادهتر و کاربرپسندتر برای دسترسی به Mailbox است. نسخه ۳ (POP3) پرکاربردترین نسخه این استاندارد است و به دلیل وابستگی کمتر به اتصال اینترنت بین کاربران محبوبیت دارد. POP3 ایمیلها را از سرور به کلاینت منتقل میکند تا بتوانید حتی بدون اینترنت هم آنها را بخوانید.
پروتکل POP3 چگونه کار میکند؟
وقتی کاربر ایمیلهای جدید را بررسی میکند، کلاینت به سرور POP3 وصل میشود. سپس کلاینت برای احراز هویت، نام کاربری و رمز عبور را به سرور میدهد. بعد از اتصال، کلاینت با دستورهای متنی همه پیامها را دریافت میکند، آنها را روی سیستم محلی ذخیره میکند، نسخههای موجود روی سرور را حذف میکند و سپس اتصال را قطع میکند.
فواید استفاده از پروتکل POP3
- محبوب، ساده برای راهاندازی و استفاده.
- ایمیلها روی کامپیوتر کاربر دانلود میشوند و حتی بدون اینترنت هم قابل مشاهدهاند.
- باز کردن پیوستها سریع و ساده است چون قبلاً دانلود شدهاند.
- فضای کمتری از سرور مصرف میشود چون ایمیلها روی دستگاه محلی ذخیره میشوند.
مشکلات استفاده از پروتکل POP3
- پیوستهای ایمیل ممکن است حاوی ویروس باشند و به کامپیوتر کاربر آسیب بزنند.
- انتقال پوشه ایمیل محلی به یک کلاینت دیگر یا دستگاه دیگر دشوار است.
- پوشههای ایمیل ممکن است خراب شوند و حتی کل Mailbox از دست برود.
تفاوتهای SMTP، IMAP و POP3
SMTP در برابر IMAP
- IMAP برای دریافت پیامها استفاده میشود، اما SMTP برای ارسال ایمیل است.
- IMAP بین کلاینت و سرور برای ارتباط کار میکند، ولی SMTP بیشتر بین سرورها برای انتقال اطلاعات عمل میکند.
- IMAP اجازه میدهد ایمیلها روی سرور سازماندهی شوند، در حالی که SMTP بیشتر سازماندهی را در سمت کلاینت مطرح میکند.
SMTP در برابر POP3
- SMTP یک پروتکل Push است، در حالی که POP3 بیشتر Pull محسوب میشود.
- SMTP ایمیل را از دستگاه فرستنده به Mailbox گیرنده میفرستد، اما POP3 ایمیلها را از سرور گیرنده به کامپیوتر گیرنده دریافت میکند.
- SMTP بین سرورهای ایمیل فرستنده و گیرنده عمل میکند، در حالی که POP3 بین گیرنده و سرور ایمیل گیرنده کار میکند.
IMAP در برابر POP3
- POP3 همه ایمیلها را یکجا دانلود میکند، اما IMAP ابتدا هدر پیام را نشان میدهد.
- POP3 ایمیل را دانلود کرده و سپس از سرور حذف میکند؛ اما IMAP ایمیل را روی سرور نگه میدارد و بین چند دستگاه همگامسازی میکند.
- POP3 امکان سازماندهی ایمیلها روی سرور را نمیدهد، ولی IMAP این قابلیت را میدهد.
- IMAP برای دسترسی راحتتر، همگامسازی و نگهداری وضعیت را در چند دستگاه ممکن میکند.
سوالات متداول
آیا IMAP و SMTP یکسان هستند؟
خیر. SMTP برای ارسال ایمیل بین کلاینت و سرور یا بین سرورها استفاده میشود، اما IMAP برای مدیریت و دریافت ایمیل از سرور است.
آیا SMTP جزو POP یا IMAP است؟
خیر. SMTP متعلق به IMAP یا POP نیست. SMTP برای ارسال ایمیل است و POP/IMAP برای دریافت ایمیل.
آیا رمز عبور IMAP و SMTP یکسان است؟
معمولاً هنگام راهاندازی حساب، یک رمز عبور وارد میکنید که برای IMAP و SMTP استفاده میشود.
از POP3 استفاده کنم یا IMAP؟
هر دو مزایای خودشان را دارند. POP3 برای یک دستگاه مناسبتر است، اما IMAP برای استفاده روی چند دستگاه بهتر است. اگر اینترنت شما ناپایدار است، POP3 میتواند انتخاب بهتری باشد.
هر دو فیلتر اسپم و ویروس دارند، اما فیلترهای IMAP معمولاً پیشرفتهتر از POP3 هستند. با این حال POP3 از نظر حریم خصوصی بهتر است چون بعد از دریافت ایمیل، نسخهای روی سرور نگه نمیدارد.
پس هنگام انتخاب بین IMAP و POP3، این نکات را در نظر بگیرید.